T.J. VOSJE - 04 MAART 2011

Op het Tahrirplein van Cairo roepen de jonge mannen nu al twee weken om democratie. Weten ze waar ze om roepen? Hebben ze enig idee? Deze mannen die, begrijp ik uit verschillende bronnen in de media, voor zo’n 80% het standpunt delen dat ieder die voor de Islam een afvallige is dood moet? Roepen ze niet gewoon om een baan en een huis en een vrouw om te trouwen? Hebben ze enig idee?

 

Democratie. De kinderen die op de schouders van hun vaders op al die pleinen van de wereld hun vingers in een Vteken opsteken, weten zij waar ze om roepen?

 

Wisten de jonge mannen waar ze opuit werden gestuurd toen ze met bloemen in hun geweer regelrecht de gehaktmolen van de Grote oorlog inliepen? Wisten de jonge Duitsers het die naar Polen werden gestuurd? De Amerikanen die op de stranden van Normadië sneuvelden en later werden vermalen in Vietnam? Wisten de Russen waar ze hun leven voor offerden toen ze naar de Goelag werden verbannen of toen ze Jeltsin zijn tank hielpen bestijgen tijdens de augustusrevolutie? En de Moedjahedin van het oude Afghanistan?  Wisten zij waar ze mee bezig waren? Toen waren de Russen nog fout. Wist die arme, dwaze, kleine chinees met z’n boodschappentasjes waar hij zo moedig pal voor ging staan op het Tiananmenplein? En de groenen in Iran? Wisten zij waar ze zo hun leven voor waagden. Waar zijn ze gebleven? Weten wij waar we het over hebben in onze gutmenschprogramma’s op tv?

 

Ik vrees van niet. Ik besef dat ik het misschien ook niet weet.

 

Het is niet zwart of wit. Goed en fout zijn in deze geen eenvoudig te duiden begrippen. Democratie is geen eenvoudig te duiden begrip. Ook democratie is een ideologie geworden. Ik hoor geregeld domme geluiden van democratie als de heerschappij van de meerderheid. De ideologie van de meeste stemmen gelden.

 

Dat is het niet! Democratie is de heerschappij van het volk. De heerschappij van velen tegenover de heerschappij van enkelen of een enkele despoot.

 

Democratie is een constante veranderende en aan te passen vorm van beschaving. Beschaving, die zo dunne, broze laag die ons scheidt van de alfa Baviaan op zijn rots. Democratie biedt de mogelijkheid tot vrijheid, ontwikkeling, tot wetenschap en kunst, tot rentmeesterschap, tot meer dan als soort overleven alleen. Democratie vraagt om betrokkenheid van haar burgers. Om vrije, moedige media. Om meeleven, meewerken, meedenken. Democratie vraagt ook om de belangen van het individu opzij te zetten voor de belangen van velen. Om de korte termijn belangen minder zwaar te wegen dan de belangen voor de lange termijn.

 

Democratie vraagt om een grondwet die het volk beschermt tegen de staat. Die de zwakke en weerloze beschermt tegen de sterke. Democratie gaat uit van een zekere gelijkheid tussen haar burgers. Democratie vraagt om een open samenleving waarin een ieder zijn mening kan uiten. Een samenleving waarin de rede en de logica en een moraal van mededogen kunnen bestaan. Een samenleving waarvan de trias politica de basis is. De scheiding der machten.

 

Als een rechter een persoonlijke mening verkondigt die bevooroordeeldheid suggereert dan dient hij op te stappen.

Een politiecommissaris die de uitvoerende macht vertegenwoordigt maar op de knieën gaat in de moskee is ongeloofwaardig voor de rest van die samenleving en dient te gaan. De politicus die de wetgevende macht vertegenwoordigt draagt een enorme verantwoordelijkheid. Voelt hij die ook?

 

Hoe broos en breekbaar is het geluk van ons mooie, kleine, vrije, open landje. Ik houd mijn hart vast. Als ik nog in een Schepper geloofde zou ik bidden … 

T.J. Vosje